شما اینجا هستید
صفحه اصلی > از دست ندهید! > چگونه کسب و کار مان را نقاشی کنیم؟! (قسمت پنجم)

چگونه کسب و کار مان را نقاشی کنیم؟! (قسمت پنجم)

با سلام خدمت تمامی دنبال کنندگان مجله مکانیک به ویژه بخش مدیریت و کارآفرینی؛ اگر مقالات قبلی را دنبال کرده باشید به دنبال سلسله مقالات معرفی بوم مدل کسب و کار امروز به بخش پایانی این مقالات میپردازیم؛ پس با ما همراه باشید:

۶-منابع کلیدی

هر مدل کسب و کاری به منابع کلیدی نیاز دارد؛ این منابع شرکت را قادر می سازد تا ارزش پیشنهادی خود را خلق و ارائه نماید، به بازارها دست یابد و کسب درامد نماید. منابع کلیدی می توانند فیزیکی، مالی، معنوی و یا انسانی باشند؛ این منابع می توانند تحت تملک شرکت باشند، توسط شرکت اجاره شوند و یا توسط شرکای تجاری شرکت تامین شوند.

منابع کلیدی را میتوان به صورت زیر دسته بندی نمود:

الف)فیزیکی:

این دسته شامل دارایی های فیزیکی ای از جمله امکانات تولیدی،ساختمان ها، وسائل نقلیه، ماشین آلات،سیستم ها، پایانه های فروش و شبکه های توزیع میباشد. خرده فروشانی از قبیل وال مارت و آمازون شدیدا متکی بر منابع فیزیکی ای می باشند که شدیدا هزینه بر هستند. برای مثال آمازون زیرساخت های فناوری اطلاعات، لجستیک و انبار گسترده ای دارد.

ب)معنوی:

منابع معنوی از قبیل برند ها،دانش اختصاصی،حق اختراع ها و حق تکثیر ها،مشارکت ها و پایگاه های داده ی مشتریان اجزایی از یک مدل کسب و کار قوی است که به مرور زمان بر ارزش ان ها اضافه میگردد. ایجاد و توسعه این منابع دشوار است ولی زمانی که با موفقیت ایجاد میگردند ارزش چشمگیری ارائه می نمایند؛ برای مثال برند هایی همچون نایک و سونی به برند خود به عنوان منبع خود تکیه می کنند.

ج)انسانی:

هر شرکتی به منابع انسانی نیاز دارد، اما در برخی مدل های کسب و کار، افراد از اهمیت بالایی برخوردارند. برای مثال در صنایع دانشی و خلاقانه منابع انسانی اهمیت فوق العاده ای دارد.

د)مالی:

بعضی از مدل های کسب و کار به منابع مالی و یا ضمانت های مالی از قبیل پول نقد، خطوط اعتباری یا حق تقدم خرید سهام برای استخدام کارمندان کلیدی نیاز دارد.به عنوان یک مثال به شرکت اریکسون میپردازیم؛ این شرکت برای برتری در رقابت اعتبار های مالی را از بانک ها و بازارهای سرمایه جذب میکند و سپس بخشی از آن را صرف تامین مالی تولیدکنندگان پایین دستی تجهیزات کرده تا  سفارشات مشتریان به موقع براورده شود.

۷-فعالیت های کلیدی

هر مدل کسب و کاری نیاز به تعدادی کسب و کار کلیدی دارد؛ این فعالیت های کلیدی مهم ترین اقداماتی هستند که یک شرکت باید انجام دهد تا عملکرد موفقی انجام دهد؛ این فعالیت ها را میتوان به صورت زیر دسته بندی کرد:

الف)تولید:

این فعالیت شامل طراحی، ساخت و ارائه محصول به مقدار قابل توجه و با کیفیت عالی می باشد. تولید فعالیت غالب در مدل های کسب و کار شرکت های تولیدی است.

ب)حل مساله:

فعالیت های کلیدی از این نوع شامل ارائه راهکار های جدید برای حل مسائل هر مشتری به طور مجزا است. عملیات غالب شرکت های مشاوره ای، بیمارستان ها و سایر سازمان های خدماتی معمولا فعالیت های حل مساله میباشد. لازم به ذکر است که این مدل کسب و کارها نیاز به فعالیت هایی از قبیل مدیریت دانش و آموزش مستمر دارند.

ج)پلتفرم/شبکه:

فعالیت های مرتبط با مدیریت پلتفرم یا شبکه غالب فعالیت های کلیدی مدل های کسب و کاری را تشکیل می دهند که در طراحی آن ها از یک پلتفرم به عنوان یک منبع کلیدی استفاده شده است. برای مثال مدل کسب و کاری ای بی باید به طور پیوسته پلتفرم خود یعنی وب سایت شرکت را توسعه داده و حفظ کند. فعالیت های کلیدی در این دسته دربرگیرنده مدیریت پلتفرم، ارائه خدمات و ترویج پلتفرم می باشد.

۸-مشارکت های کلیدی

شرکت ها به دلایل مختلفی برای خود شریک برمی گزینند و مشارکت ها سنگ بنای بسیاری از مدل های کسب و کار میگردد؛ شرکت ها به منظور بهینه نمودن مدل های کسب و کار خود، کاهش ریسک یا کاهش منابع اقدام به ایجاد ائتلاف هایی میکنند.

چهارنوع مختلف شراکت را میتوان این چنین دسته بندی کرد:

۱٫ائتلاف هایی استراتژیک بین شرکت هایی که رقیب یکدیگر نیستند.

۲٫همکاری های استراتژیک بین رقبا

۳٫سرمایه گذاری های مشترک برای ایجاد کسب و کار جدید

۴٫روابط خریدار-تامین کننده برای حصول اطمینان از تامین ملزومات

در ادامه مشخص نمودن انگیزه های مختلف  برای ایجاد شراکت میان شرکت ها میتواند مفید باشد:

الف)بهینه سازی و صرفه اقتصادی ناشی از مقیاس:

ابتدایی شکل مشارکت، رابطه بین خریدار- تامین کننده است که به منظور بهینه نمودن تخصیص منابع و فعالیت ها طراحی شده است. مالکیت شرکت بر تمامی منابع مورد نیازش و یا انجام همه فعالیت ها توسط خود شرکت امری غیر منطقی است. مشارکت های از نوع بهینه سازی و صرفه اقتصادی ناشی از مقیاس معمولا برای کاهش هزینه ها شکل می گیرند و اغلب شامل برون سپاری و یا به اشتراک گذاری زیر ساخت می باشند.

 

ب)کاهش ریسک و عدم قطعیت:

در محیطی رقابتی که مشخصه اصلی ان عدم قطعیت است؛ مشارکت ها میتوانند نقش موثری در کاهش ریسک داشته باشند. تشکیل ائتلافی استراتژیک در یک حیطه و در عین حال رقابت در حیطه ای دیگر برای رقبا کاری غیر عادی نیست. برای مثال بلوری که قالبی برای دیسک نوری است به صورت مشترک توسط گروهی از شرکت های لوازم الکترونیک، رایانه شخصی و تولیدکنندگان وسائل رسانه ای ایجاد شد که هریک در صنعت خود رهبری جهانی به شمار امده و در عین همکاری در ارائه این محصول برای فروش محصول بلو ری خود با سایر رقبا رقابت می کنند.

ج)کسب منابع و فعالیت های خاص:

شرکت های محدودی وجود دارند که صاحب تمامی منابع مورد نیاز خود باشند یا همه فعالیت های مورد نیاز برای عملکرد مدل کسب و کار خود را به تنهایی انجام دهند.به جای این کار ان ها با اتکا به شرکت های دیگر در زمینه تهیه منابع خاص و انجام برخی از فعالیت های معین، قابلیت های خود را گسترش می دهند. نیاز به کسب دانش، مجوز ها یا دسترسی به مشتریان میتوانند انگیزه هایی برای شکل گیری چنین مشارکت هایی باشند.

برای مثال یک شرکت تولید کننده گوشی همراه میتواند به جای اینکه خود سیستم عامل مورد نظر خود را گسترش دهد مجوز آن را به شرکت دیگری اهدا کند.

۹-ساختار هزینه

این جزء مهم ترین هزینه هایی که حین اجرای یک مدل کسب و کار خاص ایجاد میشود را توصیف میکند؛ خلق و ارائه ارزش،حفظ ارتباط با مشتری و ایجاد درامد همگی با خود هزینه هایی به همراه دارند.

قبل از آن که به جزئیات ساختار هزینه برای کسب و کارها بپردازیم به تشریح دو نوع کسب و کار ارزش محور و هزینه محور می پردازیم:

الف)کسب و کارهای هزینه محور:

مدل های کسب و کار هزینه محور بر کمینه نمودن هزینه ها تمرکز دارند. هدف این رویکرد ایجاد و حفظ چابک ترین ساختار هزینه ممکن با استفاده از بیشترین میزان خودکار سازی فعالیت ها و برون سپاری گسترده است. این کار امکان ارائه یک قیمت پیشنهادی ارزان را فراهم مینماید. مدل های کسب و کاری ای از قبیل ایزی جت و رایان ایر نمونه ای از این کسب و کار ها می باشند.

ب)کسب و کار های ارزش محور:

برخی شرکت ها در طراحی مدل کسب و کار کمتر به جنبه هزینه توجه می کنند و در عوض تمرکز آن ها بر خلق ارزش است. ارزش های پیشنهادی مرغوب و خدمات اختصاصی سطح بالا از مشخصات مدل های کسب و کار ارزش محور می باشند. هتل های تجملی با امکانات و خدمات لوکس جزء این دسته کسب و کارها قرار می گیرند.

در پایان باید به این نکته اشاره داشت که این تقسیم بندی مطلق نبوده و کسب و کار ها در طیفی وسیع میان این دو دسته قرار می گیرند.

حال به انواع مختلف ساختار هزینه می پردازیم:

الف)هزینه های ثابت:

هزینه هایی که فارغ از میزان کالا و خدمات تولید شده ثابت باقی می مانند، دستمزد ها، اجاره بها و امکانات فیزیکی تولید مثال هایی از این نوع هزینه هستند.

ب)هزینه های متغیر:

هزینه هایی که نسبت به میزان کالا و و خدمات تولید شده تغییر می کنند. مشخصه برخی کسب و کار ها از قبیل فستیوال های موسیقی، سهم بالای هزینه های متغیر است.

ج)صرفه اقتصادی ناشی از مقیاس:

مزیت های هزینه ای که یک کسب و کار با افزایش حجم تولید به آنها دست می یابد. برای نمونه می توان به منافع ناشی از قیمت های کمتر برای خرید های عمده در شرکت های بزرگ اشاره کرد. این موارد و سایر عوامل باعث می شوند که با افزایش تولید، هزینه متوسط هر واحد کاهش یابد.

د)صرفه اقتصادی ناشی از محدوده:

مزیت های هزینه ای که کسب و کار به خاطر محدوده بزرگ تری از عملیات بدان ها دست می یابد؛ برای مثال در یک شرکت بزرگ مجموعه ای از فعالیت های بازار یابی و کانال های توزیع میتواند به صورت همزمان محصولات متعددی را پشتیبانی نمایند.

خب !!؛ امیدوارم که خسته نشده باشید ولی خبر خوش این است که باهم نه جزء سازنده بوم مدل کسب و کار را باهم بررسی کردیم و به عنوان حسن ختام این سری مقالات مدل کسب و کار شرکت Skype را برای مرور در انتهای مقاله قرار داده ایم.

در سری مقالات بعدی به بررسی الگوهای غالب فعالیت کسب و کارها در این دنیای جذاب می پردازیم؛ پس با ما همراه باشید.

 

منابع:

Business Model Generation By Alexander Osterwalder and Yves Pigneur

https://www.entrepreneur.com/article/243753

https://hbr.org/2015/01/what-is-a-business-model

 

۳٫۷ (۷۳٫۳۳%) ۳ votes

پاسخ دهید