شما اینجا هستید
صفحه اصلی > فناوری > آموزش > مهندسی مکانیک (نگاهی نو!)

مهندسی مکانیک (نگاهی نو!)

بسیاری از ما هنگام مواجهه با مشکلات و نیاز ها ، شروع به گله مندی از شرایط می کنیم، عده ای نیز با یادآوری شرایط و موقعیت ، ناتوانی خود را در برابر حل مشکل مکررا تکرار می کنیم . بی آنکه توجهی به حل مسئله داشته باشیم .

در این بین هستند افرادی که به نیاز و کمبود ، به  چشم یک  فرصت می نگرند. فرصتی برای ارتقا، پیشرفت و بهبود سطح زندگی خود.

همه چیز از نیاز و کمبود شروع می شود . نیاز و کمبود است که بشر را به تفکر پیرامون حل مسئله و ارائه راه حل برای رفع آن تشویق می کند این همان تفکر مهندسی است که به کمبود به چشم فرصت می نگرد .یک مهندس در مواجهه با مسئله ، سعی می کند با دانش و مهارت و ابزار موجود در پیرامون خود ، برای حل آن ، راه حل پیشنهاد کند .

شاید از خود بپرسید ، مطالب یاد شده چه ارتباطی به  مهندسی مکانیک  دارد . اگر بخوایم در سایت های دانشکده های معتبر و برتر جهان توصیفی از مهندسی مکانیک بیابیم ، کلمات نیاز ، ایده ، طراحی و ساخت در تمامی مطالب آن ها مشترک است .  بشر برای رفع کمبود و نیاز خود دست به طراحی و تولید محصول ، ابزار و  سیستم می زند و در همین حال نیاز خود را به تفکر مهندسی و به طور مشخص ،  تخصص مهندس مکانیک ابراز می کند .  مهندس مکانیک است که راه دشوار و پیچیده ی ایده تا تولید یک محصول را با استفاده از دانش و مهارت خود می پیماید . او  تفاوت و دگرگونی  را خلق می کند . این دگرگونی می تواند در زندگی انسان ها با تولید ربات ها باشد ، یا با حضور در حوزه سلامت  به پیشرفت تکنولوژی های دخیل در آن سرعت ببخشد . یا حتی با اختراع چرخ ، حرکت را به اشیا ببخشد ! پس اگر مخترع چرخ را اولین مهندس مکانیک بنامیم ، حرف نا به جایی نزده ایم !

اگر بخواهیم توصیفی کوتاه برای مهندسی مکانیک ارایه بدهیم ، می توان گفت مهندسی مکانیک با هر چیزی که در حال حرکت باشد ، خواه اجزا بدن انسان باشند یا یک ماشین پیچیده سروکار دارد .  اگر بخواهیم تعریفی آکادمیک از آن بیان کنیم  ، باید بگوییم: مهندسی مکانیک کاربرد قوانین حاکم بر طبیعت و  توانایی تفکر مهندسی در حل مسائل و رفع نیاز ها ،  از مرحله ی ایده و  طراحی تا ساخت یک محصول و ارایه آن به بازار است . ابزار مهندس مکانیک  قوانین حاکم  بر حرکت ، انرژی ،  نیرو  و   مهارت ها ی او  شامل  حل مسئله ، تحلیل اطلاعات ، طراحی ، خلاقیت ، کامپیوتر ، کارگروهی ، ارتباط  ( برای انتقال درست اطلاعات و ایده )  است  که باعث میشود ابزار یا سیستم تولیدی خود را به بهینه ترین و با صرفه ترین وجه ممکن عرضه کند .

بدون اغراق نیست که بگوییم هر محصول یا لوازمی که در زندگی مدرن امروزی تولید میشود ، به نحوی با مکانیک در رابطه است . از ذراتی در مقیاس نانو ، میکرو ترازو ها و حسگر ها ، تا سیستم ها و ماشین های حجیمی مانند فضاپیما ها . از همین روست که رشته ی مکانیک نقشی اساسی در تولید و پیشرفت تکنولوژی هایی که به رفع نیاز ها و کمبود های بشر می انجامند دارد.

این گستردگی شامل حل مشکلات امروزی و پیدا کردن راه حلی برای مشکلات پزشکی ، انرژی ، حمل نقل ، کمبود غذا (!)، اکتشافات فضایی ، تغییرات اقلیمی و … میشود  و دامنه ی آن هر روز گسترده تر از قبل می شود . پس بی راه نیست بگوییم ، “همیشه پای یک مهندس مکانیک در میان است ” !

درگیری با مسائل و مشکلات گوناگون ، سبب میشود که مهندسی مکانیک یکی از گسترده ترین رشته های مهندسی گردد .  این خود سبب می شود یک فارغ التحصیل مهندسی مکانیک ، با دانشی و آگاهی که در حوزه های مختلف به دست آورده ، با فرصت های شغلی بسیار متنوع و گسترده ای از سوی کارخانجات و مراکز صنعتی و پژوهشکده ها روبه رو می شود . عمده ی وظایفی که از یک مهندس مکانیک در یک واحد صعنتی  و پژوهشی انتظار می رود ، توانایی در آنالیز مسئله و مشکلات و اینکه چگونه اسباب و دستگاه های مکانیکی و حرارتی می توانند در حل مشکل به یاری ما بیایند ،  طراحی یا باز طراحی ابزارآلات مکانیکی و حرارتی  ،  تست و بالا بردن بازده نمونه های اولیه ساخته شده  و آنالیز تست ها و اعمال تغییرات در صورت نیاز  و مسائلی از این دست هستند .  مهندس مکانیک در طراحی و ساخت ماشین های مولد انرژی ، همچون ژنراتو های الکتریکی ، موتور های درون سوز ، توربین های بخار و گازی ، سیستم های گرمایشی و سرمایشی نقش اساسی و عمده ایفا می کند . رابطه مهندس مکانیک با کامپیوتر  و تکنولوژی های آن بسیار تنگاتنگ است . کامپیوتر و تکنولوژی های آن با شبیه سازی عملکرد های یک سیستم و ماشین ،  در آنالیز و طراحی و بهبود بهروری هر چه بهتر آن ها  به مهندس مکانیک کمک می کند .

همانطور که به طور مکرر ذکر شد ، حوزه های تحقیقاتی مکانیک بسیار گسترده است و هر روز به گستردگی آن اضافه می شود و این خود سبب میشود گرایشات بسیار متنوعی در مراکز آموزش عالی سراسر جهان برای تحصیل دانشجویان به آنها ارایه شود . هر دانشگاه متناسب با امکانات پژوهشی و نیروی انسانی خود و همینطور الهام از نیاز صنعت ، اقدام به ارایه گرایش های مختلف و گسترده ای در مهندسی مکانیک می کند .   به طور مثال در دانشگاه تهران ، گرایشات دینامیک و کنترل و ارتعاشات ، مکانیک جامدات ، بیومکانیک ، نانومکانیک  در گروه طراحی کاربردی ، گرایشات سیالات و ماشین های آبی ، علوم حرارتی و انرژی در گروه تبدیل انرژی و گرایشات ساخت و مونتاژ ، شکل دهی و مواد در گروه ساخت و تولید ارایه می شوند . البته در دانشگاه های مختلف برخی از گرایشات به طور مستقل ارایه می شوند . برای مثال  دانشگاه کالیفرنیا ، در چارت آموزشی خود ، گرایشات  و حوزه های تحقیقاتی همچون  بیومکانیک ، کنترل ، طراحی ،دینامیک ، سیالات ، ساخت و تولید ، مواد ، مکانیک ، نانو و مهندسی دریا را به علاقه مندان ارایه می دهد .

در اینجا با معرفی کوتاه و گذرا از چند گرایش مطلبمون را به پایان می بریم تا در شماره های بعدی مقالات به طور مفصل در قبال هر کدام از آنها صحبت کنیم .

بیو مکانیک 

گرایش بیومکانیک در دهه های اخیر به طور چشمگیری گسترش و رشد پیدا کرده و طرفداران بسیاری پیدا کرده است . در این گرایش عمده تمرکز بر استفاده از قوانین مکانیک و توانایی های مهندسی مکانیک در قبال بدن انسان است، حوزه های این گرایش هر روز گسترده تر میشود با این حال نفوذ آن در سیستم خون رسانی بدن، بایو مکانیک استخوان و همینطور سیستم های توانبخشی بسیار جدید و گسترده است.

ساخت و مونتاژ 

در این گرایش تمرکز بر تبدیل ماده خام به محصول مورد نیاز است . عمده فعالیت مهندسین این گرایش بر بررسی و کار کردن با شیوه های متنوع تولید ، تکنیک های گوناگون ، تبدیل کردن ایده های خلاقانه به محصول قابل استفاده و بهینه .

نانومکانیک  و میکرومکانیک 

پیشرفت ها ی چشمگیر در دو دهه اخیر در مهندسی مکانیک باعث به وجود آمدن علاقه مندی برای کار کردن در مقیاس نانو در مهندسان شده است . در این گرایش خصوصیات فیزیکی ( سینتیکی ، دینامیکی و حرارتی ) سیستم ها در مقیاس نانو مانند نانو ذره ها و نانو سیم ها ،  بررسی می شود .

 

مکانیک سیالات 

در گرایش سیالات شما با بررسی هر گونه سیال (مایع یا گاز) در شرایط و ایستا و دینامیک سرو کار دارید و با استفاده از مکانیک نیوتنی دست به تحلیل و آنالیز سیال می زنید . در این گرایش با مسائل متنوعی روبه رو خواهید شد همچون کشش سطحی ، استاتیک شاره ها ، جریان های شاره در بدن و … . این گرایش از گسترده ترین گرایشات مکانیک است و هم پوشانی غیرقابل انکاری با دیگر حوزه ها دارد .

۴٫۶ (۹۲٫۵%) ۸ votes

1 نظر برای “مهندسی مکانیک (نگاهی نو!)

پاسخ دهید